Một buổi chiều xử mấy cánh cửa: rít, kẹt, chốt lỏng

Cửa là thứ trong nhà bị dùng nhiều nhất và được chăm ít nhất. Cửa rít, cửa kẹt, chốt lỏng, cửa không khép kín — mỗi cái một chút khó chịu, cộng lại thì ngày nào cũng gặp.

Phần lớn những lỗi đó xử được trong một buổi chiều, bằng dụng cụ cơ bản và vài món vật tư rẻ.

Đi một vòng ghi ra trước

• Mở và đóng từng cánh cửa trong nhà, kể cả cửa tủ.
• Ghi ra giấy: cửa nào rít, cửa nào kẹt, cửa nào không khép.
• Đếm xem có bao nhiêu việc rồi mới quyết làm hết hay làm nửa.
• Chụp ảnh chỗ hỏng để lát ra tiệm mua đúng phụ kiện.
• Danh sách trước thì không phải chạy đi mua hai lần.

Cửa rít

1. Nguyên nhân gần như luôn là bản lề khô.
2. Lau sạch bụi ở bản lề trước khi tra dầu, không thì bụi trộn dầu thành cặn.
3. Tra một giọt rồi đóng mở chục lần cho ngấm đều.
4. Lau phần dầu thừa kẻo chảy xuống sàn.
5. Vẫn rít thì bản lề mòn, thay cái mới là xong.

Cửa kẹt, cửa cọ sàn

• Đóng cửa lại rồi nhìn khe hở bốn phía — khe không đều chỉ ra cửa đang xệ bên nào.
• Siết lại ốc bản lề trước tiên, ốc lỏng là nguyên nhân phổ biến nhất.
• Lỗ ốc bị rộng thì nhét tăm gỗ có keo rồi bắt lại, một mẹo cũ mà hiệu quả.
• Cửa gỗ nở vào mùa ẩm — có khi hết mùa là tự hết, đừng vội bào.
• Phải bào thì bào ít một, thử đi thử lại; bào rồi không dán lại được.

Cửa không khép kín, chốt không ăn

1. Nhìn vết xước trên miếng chốt — nó cho biết lưỡi khoá đang đâm cao hay thấp.
2. Nới ốc rồi dịch miếng chốt vài milimet thường giải quyết xong.
3. Không dịch đủ thì dũa rộng lỗ chốt một chút.
4. Cửa tự bật ra thì kiểm gioăng có dày quá không.
5. Khoá cửa chính lỏng thì thay sớm, đây là chuyện an toàn.

Cửa tự đóng, cửa đập

• Gió lùa làm cửa đập — nguy hiểm với ngón tay trẻ nhỏ.
• Miếng chặn cửa hoặc nam châm giữ cửa là khoản rẻ nhất trong bài này.
• Nút chặn sàn giữ cửa không đập vào tường.
• Bộ giảm chấn cho cửa tủ bếp đáng lắp nếu nhà có trẻ.
• Cửa tự trôi về một phía là dấu hiệu khung lệch, không phải lỗi bản lề.

Gioăng, khe hở và tiếng ồn

1. Khe dưới chân cửa cho lọt tiếng, bụi, muỗi và cả khí lạnh máy lạnh.
2. Dải chặn khe chân cửa dán vài phút, hiệu quả thấy ngay.
3. Gioăng cao su quanh khung giảm tiếng và giảm cửa đập.
4. Nhưng đừng bịt kín cửa phòng có bếp gas hoặc bình nóng lạnh — cần khí vào.
5. Nhà tắm cũng cần khe thoáng cho quạt hút chạy được.

Cửa kính, cửa lùa, cửa cuốn

• Cửa lùa kẹt thường do rãnh đầy bụi — hút và lau rãnh trước khi nghĩ tới bánh xe.
• Bánh xe mòn thì thay cả bộ, thay một cái là lệch.
• Cửa kính nứt dù chỉ một vết thì gọi thợ, đừng tự tháo.
• Cửa cuốn có bộ phận điện và lò xo — không tự mở hộp, gọi người lắp.
• Cửa cuốn phải có cách mở tay khi mất điện, tập thử một lần cho biết.

Mua vật tư gì

1. Dầu tra bản lề, tua vít, giấy nhám mịn.
2. Vài bản lề dự phòng cùng cỡ nếu nhà dùng chung một loại.
3. Dải chặn khe và nút chặn cửa — mua vài cái một lần.
4. Mang ảnh và số đo ra tiệm, đừng mô tả bằng lời.
5. Vật tư cho cả buổi này thường rẻ hơn một lần gọi thợ.

Cửa tủ bếp và tủ quần áo

• Cánh tủ bếp lệch nhau là thứ nhìn thấy mỗi ngày mà ít ai chỉnh.
• Bản lề tủ hiện đại có ốc chỉnh ba chiều — vặn từng chút, đóng thử sau mỗi lần.
• Chỉnh một cánh xong mới sang cánh kế, đừng chỉnh cả loạt rồi rối.
• Tay nắm lỏng thì siết từ mặt trong.
• Ray ngăn kéo kẹt thường chỉ cần hút bụi và tra một chút dầu.

An toàn cho trẻ nhỏ

1. Kẹp tay vào khe cửa là tai nạn hay gặp với trẻ đang tập đi.
2. Miếng chèn mép cửa hình chữ C giữ cửa không đóng sập.
3. Khoá an toàn cho tủ đựng hoá chất tẩy rửa — lắp luôn trong buổi này.
4. Chốt cửa ban công và cửa sổ phải ngoài tầm với của trẻ.
5. Dạy trẻ không chơi ở khung cửa, và không tự đóng cửa giúp người lớn.

Cửa chính: phần đáng đầu tư

• Đây là cửa chịu tải nhiều nhất, và cũng là cửa liên quan tới an ninh.
• Bản lề cửa chính nên siết lại mỗi năm một lần.
• Mắt thần hoặc chuông có hình đáng có, nhất là khi nhà hay có người ở một mình.
• Chốt an toàn phụ rẻ và lắp nhanh.
• Chìa dự phòng gửi người tin, đừng giấu dưới thảm chùi chân.

Cửa ở nhà thuê

1. Tra dầu, siết ốc, dán dải chặn khe — mấy việc này không đụng kết cấu, làm được.
2. Đổi khoá thì phải hỏi chủ nhà, nhiều hợp đồng cấm.
3. Cửa hỏng nặng thì báo bằng tin nhắn, có ảnh kèm.
4. Giữ lại phụ kiện cũ nếu bạn thay, để trả lại nguyên trạng khi dọn đi.
5. Việc liên quan an toàn thì làm trước, báo sau.

Cửa mùa mưa và mùa nồm

• Gỗ nở khi ẩm và co khi khô — cùng một cánh cửa, mùa này kẹt mùa kia lỏng.
• Đừng bào cửa giữa mùa ẩm, hết mùa là hở toác.
• Sơn hoặc dầu phủ mép cửa giúp gỗ ít hút ẩm hơn.
• Cửa ngoài trời cần lớp phủ dày hơn và làm lại định kỳ.
• Nước đọng ở chân cửa là thứ làm mục nhanh nhất — lau và tìm chỗ tạt.

Thứ tự làm trong buổi chiều

1. Bắt đầu bằng việc nhanh nhất: tra dầu tất cả bản lề trong nhà.
2. Rồi siết ốc — một vòng tua vít qua mọi bản lề và tay nắm.
3. Tiếp theo là chỉnh chốt cho mấy cửa không khép.
4. Dán dải chặn khe và lắp nút chặn sau cùng vì chúng không cần thử đi thử lại.
5. Việc phải bào, phải thay bản lề thì để riêng một buổi khác.

Ba việc gọi thợ

• Cửa kính nứt, cửa cuốn, cửa tự động.
• Khung cửa lệch do tường nứt — hỏi người có chuyên môn xây dựng.
• Bất cứ việc gì đụng tới điện.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Cửa là loại việc mà mỗi cái chỉ mất mươi phút nhưng phải gom lại làm một lượt mới xong. Đi một vòng ghi danh sách, mua vật tư một lần, rồi dành một buổi chiều — hết buổi đó cả nhà sẽ thấy khác, mà chi phí chỉ bằng một bữa ăn.