Chia vùng mà không dựng gì lên: sàn, ánh sáng, hướng kê đồ và nếp dùng

Muốn tách một góc ra khỏi phần còn lại của phòng, phản xạ đầu tiên là dựng thứ gì đó chắn ngang: vách, rèm, tủ, bình phong. Nhưng mọi thứ chắn ngang đều lấy đi ba thứ cùng lúc — ánh sáng, gió, và cảm giác rộng.

Trong nhà nhỏ thì cái giá ấy đắt. Bài này gom mấy cách chia vùng mà không dựng gì lên cả.

Chia bằng sàn

Cách gọn nhất và rẻ nhất: đặt một tấm thảm đúng bằng vùng muốn tách. Mắt người nhận ranh giới ấy ngay, dù không có gì cản trở.

Hiệu quả hơn nếu thảm vừa đúng cỡ vùng — thảm nhỏ hơn thì trông như một món đồ lạc, thảm to tràn cả phòng thì không chia được gì.

Nhà nào đổi được vật liệu sàn thì ranh giới còn rõ hơn nữa. Nhưng cẩn thận chỗ này: hai mặt sàn chênh cao là chỗ vấp, nhất là với người lớn tuổi và trẻ nhỏ. Thảm thì phải có lớp chống trượt bên dưới, không thì tự mình đặt một cái bẫy giữa phòng.

Chia bằng ánh sáng

Đây là cách mạnh nhất mà ít người dùng. Một phòng chỉ có đèn trần thì mọi chỗ như nhau; cho mỗi vùng một nguồn sáng riêng là lập tức có hai không gian.

Góc làm việc một đèn bàn, góc ngồi nghỉ một đèn sàn ấm hơn, bàn ăn một đèn thả phía trên. Cái hay là ban ngày vùng nào cũng chung một phòng thoáng, tối tới mới tách ra — ranh giới bật tắt được.

Chọn nhiệt độ màu khác nhau cho từng vùng cũng giúp: chỗ làm việc sáng hơn và trắng hơn, chỗ nghỉ ấm hơn và dịu hơn.

Chia bằng hướng đồ đạc

Lưng ghế sofa, mặt sau kệ thấp, cạnh dài của bàn — tất cả đều là ranh giới, mà không che mất tầm nhìn.

Nguyên tắc: quay mặt đồ đạc vào trong vùng của nó. Ghế quay vào bàn trà thì vùng ngồi nghỉ tự khép lại; bàn làm việc quay lưng ra phần còn lại thì người ngồi đó bớt bị hút mắt theo sinh hoạt trong nhà.

Mẹo hay dùng cho phòng dài: đặt đồ vuông góc với tường thay vì áp sát tường. Một cái kệ thấp nhô ra chừng nửa phòng đủ cắt phòng dài thành hai mà vẫn nhìn xuyên được.

Chia bằng độ cao

Trần có phần thấp hơn, một dầm ngang, một dãy đèn treo, hay đơn giản là mấy bức tranh treo thấp hơn ở một vùng — mắt đọc được hết.

Bục nâng sàn cũng tạo vùng rất rõ, nhưng đây là chỗ nên cân kỹ: bục là bậc, và bậc trong nhà là nơi vấp ngã thường xảy ra. Nếu vẫn làm thì làm đủ cao để nhìn thấy rõ, đừng làm chênh vài phân — bậc thấp nguy hiểm hơn bậc cao vì người ta không nhận ra nó.

Chia bằng nếp dùng và giờ giấc

Phần này không tốn đồng nào và thường bị bỏ qua. Cùng một cái bàn, buổi sáng là chỗ làm việc, buổi tối là bàn ăn — ranh giới nằm ở thoả thuận giữa những người trong nhà, không nằm ở đồ vật.

Cái làm nó chạy được là một động tác dứt điểm: cất máy tính vào hộp, gập bàn phím lại, xoay ghế đi. Một động tác đủ ngắn để làm được mỗi ngày.

Với nhà có người làm việc tại nhà, ranh giới bằng nếp dùng thường hiệu quả hơn mọi tấm vách — vì thứ cần tách là sự chú ý, chứ không phải tầm nhìn.

Chia bằng cây và bằng mặt nước

Một hàng cây thấp đặt thành dãy làm ranh giới rất tự nhiên, và khác vách ở chỗ ánh sáng vẫn đi qua. Cây cao vừa tầm mắt khi ngồi là cỡ hợp nhất: đứng lên thì vẫn nhìn xuyên, ngồi xuống thì thấy mình ở một vùng riêng.

Hai thứ phải tính trước. Thứ nhất là chỗ đó có đủ sáng cho cây sống không — cây héo dần ở giữa phòng nhìn buồn hơn là không có cây. Thứ hai là nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi thì phải tra loại cây trước khi mua, và kê chậu sao cho không đổ.

Mặt nước thì nên cân kỹ hơn: nó thêm ẩm cho phòng, cần chăm đều, và là chỗ đáng lo nếu nhà có trẻ rất nhỏ. Đẹp thì đẹp, nhưng nó là một việc phải làm hằng tuần chứ không phải một món đặt vào rồi thôi.

Bắt đầu từ đâu nếu chưa biết làm gì trước

Làm theo thứ tự từ rẻ tới đắt, và sống thử vài ngày sau mỗi bước:

Bước một, xoay lại đồ đang có — không tốn gì và đảo ngược được ngay. Bước hai, thêm một nguồn sáng cho vùng nào đang thiếu. Bước ba, thêm thảm đúng cỡ. Bước bốn, nếu vẫn thấy chưa đủ tách thì lúc đó mới tính tới kệ, rèm hay vách.

Phần lớn trường hợp dừng lại ở bước hai hoặc ba. Và nếu tới bước bốn thật thì ít ra lúc đó đã biết chính xác mình cần chắn cái gì — nhìn, tiếng, hay ánh sáng — nên chọn đúng thứ để mua.

Cái mà không cách nào ở trên làm được

Nói thẳng để khỏi kỳ vọng nhầm: không cách nào ở trên ngăn được tiếng, mùi, hay cho sự riêng tư thật.

Cần ngủ khi người khác còn thức, cần thay đồ, cần gọi điện riêng, cần chặn mùi bếp — những việc đó phải có vật chắn thật, và nhiều khi phải là cửa.

Chia vùng kiểu mềm giải quyết chuyện nhìn và cảm. Nhầm nó với cách âm là mua thảm về rồi thất vọng.

Nhà thuê thì dùng được hết

Điểm mạnh nhất của mấy cách trên là không đụng vào tường và sàn: thảm, đèn, hướng kê đồ, nếp dùng — chuyển nhà là mang theo được hết, không phải hoàn nguyên gì.

Riêng phần đèn, nếu định gắn cố định thì hỏi chủ nhà trước và hỏi bằng tin nhắn. Còn đèn cắm ổ thì tự do, và đó cũng là loại linh hoạt nhất.

Ba điều gọn lại

Một. Mọi thứ chắn ngang đều lấy đi ánh sáng, gió và cảm giác rộng cùng lúc. Trong nhà nhỏ thì cái giá ấy đắt.

Hai. Ánh sáng riêng cho từng vùng là cách mạnh nhất mà ít người dùng, và ranh giới ấy bật tắt được.

Ba. Chia mềm chỉ giải quyết chuyện nhìn và cảm. Cần chắn tiếng, chắn mùi hay riêng tư thật thì phải có vật chắn thật.